Gebouw Muntstaete is de bijnaam van het gebouw Singel 542-548 te Amsterdam-Centrum. Het was het hoofdkantoor van de Spaarbank voor de stad Amsterdam, later van de Centrumbank die daar uit voortkwam.
De voorgeschiedenis: een oorlogsramp Op de plek van Muntstaete aan het Singel stond oorspronkelijk het eerdere gebouw van de Spaarbank. In 1943 stortte daar een Britse bommenwerper neer die door Duits afweergeschut was geraakt. De explosie verwoestte het bankgebouw vrijwel volledig; volgens de bronnen bleef alleen de kluis intact.Muntstaete, Centrum voor architectuur in Amsterdam Na de oorlog bleef het terrein jarenlang een opvallende open plek in de binnenstad. De laatste gebouwresten werden in 1958 gesloopt, waarmee een voor de binnenstad ongekend groot kavel vrijkwam.Singel 542-548, Amsterdam op de kaart - Wederopbouw
De bouw van Muntstaete Architect Karel Sijmons ontwierp een volledig nieuw bankgebouw. In plaats van een traditioneel gesloten "bankfort" koos hij voor de Spaarbank een open en uitnodigend ontwerp met een grote centrale hal.
Doordat de kavel een diepte heeft van 47 meter kan Sijmons het gebouw rond een grote lichte hal ontwerpen. Het bestaat daardoor feitelijk uit twee delen: een deel aan het Singel, een deel aan de Reguliersdwarsstraat en daartussen de hal.
Bijzonder waren onder meer een gevel van Duits travertijn, kunstwerken van Karel Appel (in de hal) en Corneille (in de kantine), duizenden safeloketten voor klanten, een ondergrondse garage voor 20 autos en een fietsenstalling voor 700 fietsen. Het gebouw werd in 1964 voltooid, waarna het hoofdkantoor van de Spaarbank voor de Stad Amsterdam zich in Muntstaete vestigde. In de decennia die volgden werd de Spaarbank na de overname van kleine Noord-Hollandse spaarbanken hernoemd naar Centrumbank en vervolgens (na nog meer fusies, maar ook vanwege ongewenste associaties met de Centrumpartij) naar Verenigde Spaarbank, kortweg VSB Bank.
Gebruik van het gebouw Het Muntstaete gebouw diende in de jaren '80 en '90 als locatie voor het jaarlijkse VSB schaaktoernooi, waaraan wereldtoppers als Garry Kasparov, Anatoli Karpov, Viswanathan Anand en Jan Timman deelnamen. Destijds was het nog slechts in gebruik als regiokantoor van de VSB. Uit een fusie van VSB in 1990 met verzekeringsmaatschappij AMEV en de Belgische verzekeraar AG ontstond de Fortis Groep. In 1994 haalde het kantoor de kranten toen enkele mannen zich op een middag lieten insluiten in de kluisjesruimte en er de volgende ochtend met de inhoud van 500 kluisjes vandoor gingen. De diefstal uit de kluisjes leverde ten minste negen miljoen gulden op aan baar geld in diverse valuta en een hoeveelheid sieraden. Omdat een aantal gedupeerden uit angst voor de fiscus geen aangifte deed, was de werkelijke buit waarschijnlijk nog groter.Volkskrant: Bewijs ontbreekt volgens verdachten VSB-kluisjesroof
Tot 2007 huisvestte Muntstaete onder meer de Autoriteit Financiële Markten. Na de kredietcrisis van 2008 werd de Nederlandse tak van Fortis opgenomen in de restanten van ABN Amro. Het laatste bankkantoor in Muntstaete was dan ook een filiaal van ABN Amro, gevestigd op de begane grond. Deze sloot rond 2018 de deuren. Het door het vertrek van AFM vrijgekomen deel van het gebouw werd tussen 2008 tot 2013 gebruikt door het Gerechtshof Amsterdam voor staffuncties, de handelssector en de familiesector.
Het gebouw werd daarna gerenoveerd, bij de renovaties stonden flexibiliteit en duurzaamheid centraal. Sinds 2014 is het voormalige bankgebouw een gemeentelijk monument. Sinds 2016 huisvest het gebouw start-up-hub TQ, een samenwerking van The Next Web en Google.ElectroNed Nieuwsbrief februari 2017: Historisch gebouw Muntstaete in ere hersteld In het gebouw is plaats voor 120 start-ups op het gebied van technologie.
Referenties
Categorie:Bouwwerk in Amsterdam-Centrum Categorie:Kantoorgebouw in Amsterdam Categorie:Gemeentelijk monument in Amsterdam