Tenrikyo (天理教, Tenrikyō) is een nieuwe Japanse religieuze beweging die ontstond in de 19de eeuw. Ze werd gesticht door Nakayama Miki, ook wel Oyasama genoemd door haar volgelingen."Oya" betekent "ouder" en "sama" maakt de aanspreking van de Ouder beleefder. De godheid van deze monotheïstische religie is Tenri-Ō-no-Mikoto. De spirituele en administratieve leider van de kerk heet Shinbashira."Shinbashira" betekent de Centrale Pilaar en verwijst naar de centrale pilaar van een pagode. Zonder deze pilaar blijft een pagode niet rechtstaan. Met deze benaming wil men dus duidelijk maken dat de persoon met de titel "Shinbashira" essentieel is voor Tenrikyo. De leer van Tenrikyo staat opgetekend in de Drie Geschriften. Het centrale thema van de leer is het leven van een Joyous Life. De beweging telt wereldwijd zo'n 2 miljoen volgers, waarvan 1,5 miljoen in Japan. Het kan daarom worden beschouwd als een wereldreligie.
200px|thumb|left|Tenrikyo embleem
Ontstaan: 1837
Stichter: Nakayama Miki
Hoofdzetel: Tenri, Nara
Volgelingen: ± 2 miljoen
Officiële website: TENRIKYO
Geschiedenis Ontstaan (1837-1887) Nakayama Miki's zoon kreeg in 1837 zware pijn in zijn been. Na een jaar werd de pijn ondraaglijk en het gezin besloot een genezingsritueel voor de jongen te houden. Toen de monnik die dit ritueel leidde tijdelijk afwezig was, werd er aan Nakayama Miki gevraagd om de leiding over te nemen. Tijdens de uitvoering, werd Nakayama Miki bezeten door Tenri-Ō-no-Mikoto (Grote Eerbeidwaardige Godheid van het Hemelse Principe, ook wel God de Ouder genoemd). De Godheid eiste dat Nakayama Miki het schrijn van de God werd, zodat Hij via haar kon spreken. Nakayama Miki's man aarzelde echter en pas drie dagen later gaf hij toe aan de eis van Tenri-Ō-no-Mikoto. Deze dag, 26 oktober 1838, markeert het begin van Tenrikyo.
In de drie jaren die daarop volgden, trok Nakayama Miki zich terug in de voorraadschuur van haar huis. Haar familieleden getuigden dat ze Nakayama Miki konden horen praten met iemand, hoewel ze telkens alleen was in die voorraadschuur. Tijdens deze jaren droeg Tenri-Ō-no-Mikoto de leerstellingen van Tenrikyo en hoe men deze moest naleven over aan Nakayama Miki. Het was tijdens deze periode dat Nakayama Miki begon met het weggeven van haar al haar bezittingen, wat zorgde tot grote wanhoop van haar echtgenoot. De dorpelingen dachten zelfs dat Nakayama Miki gek geworden was. In 1854 begon Nakayama Miki met de "Grant for Safe Childbirth". In de 19de eeuw was de kans zeer groot dat moeder en/of kind het leven lieten tijdens de bevalling. Iedere vrouw die de Grant for Safe Childbirth ontving, werd echter gezegend met een veilige en vlotte bevalling. Dit aspect van Tenrikyo trok zeer veel vrouwen aan.. Dit was het eerste van verscheidene heilzame rituelen waarmee Ze volgelingen aantrok. Izo Iburi was een van Nakayama Miki's eerste volgelingen. Zij had Izo's vrouw geholpen nadat zij een miskraam had gehad. De vrouw genas snel, waardoor Izo zich met grote devotie toewijdde aan Tenri-Ō-no-Mikoto. Hij was timmerman en bouwde een plek waar volgelingen samen konden bidden. Nakayama Miki was onder de indruk van Izo's toewijding en Zij wou dat hij mee in haar huis kwam wonen. Enkele jaren later ging Izo in op dit verzoek. Na Nakayama Miki's dood werd Izo zwaar ziek. Enkele weken later werd besloten om Izo tot Honseki (lett. de Hoofdzetel) te benoemen, waarop hij onmiddellijk beter werd, het was alsof hij nooit ziek geweest was. Vanaf dan werden de woorden van Tenri-Ō-no-Mikoto doorgegeven via Izo.
Tenrikyo na Nakayama Miki (1887-1945) 200px|thumb|left|Het graf van Nakayama MikiNakayama Miki stierf op 26 januari 1887. Eén jaar na haar dood, telde de kerk al 200.000 volgelingen. Tenrikyo werd echter hevig onderdrukt door de staat. Deze onderdrukking werd minder fel toen Tenrikyo in 1888 erkend werd door de staat als een tak van het Shintoïsme. In de eerste tien jaar na Nakayama Miki's dood, ontstonden vele grote Tenrikyo kerken. Eén hiervan was de Koriyama Branch Church, waar in 1892 al meer dan 3.000 huishoudens lid van waren. In 1896 had Tenrikyo in totaal 3.137.113 volgelingen. De spectaculaire groei van de kerk zorgde ook voor negatieve reacties. De media bestempelde Tenrikyo als asociaal wegens hun lage sociale moraal en hun manier van genezen.Genezing gebeurde door het reciteren van geschriften in de richting van Tenri. De Japanse samenleving begon ondertussen echter steeds meer in de Westerse geneeskunde te geloven. Vanaf 1896 werd Tenrikyo streng gecontroleerd door de Japanse staat. Er werd besloten dat mannen en vrouwen niet meer samen diensten mochten bijwonen, dat medische rituelen moesten stoppen en dat donaties niet langer afgedwongen mochten worden. De kerk ging bijna ten onder aan deze strenge maatregelen, maar had geen andere keuze dan mee in te stemmen. Naar buiten toe, leek Tenrikyo enkele wijzigingen door te voeren aan hun leer, in overeenstemming met de eisen van de staat, maar de volgelingen bleven trouw aan de originele leer.
Het Bureau voor Shintoïsme adviseerde Tenrikyo om een autonome religie te worden. Tenrikyo diende daarop een petitie in bij het ministerie van binnenlandse zaken voor onafhankelijkheid van het shintoïsme. Pas in 1908 slaagde Tenrikyo erin autonoom te worden en werd het erkend als een van de 13 sectaire shinto-bewegingen.In de Meiji-periode werd het shintoïsme opgedeeld in staatsshintoïsme en sectair shintoïsme.
In 1900 werd het eerste instituut opgericht voor het onderwijzen en opleiden van Tenrikyo priesters. Om onafhankelijk te blijven, moest Tenrikyo vele onderdelen van het Staatsshinto overnemen. De gesystematiseerde doctrine werd genoteerd in 'De Doctrine van Tenrikyo', dat na herziening goedgekeurd werd door de staat. Vele priesters bleven echter de originele leer volgen.
Toen in 1908 Tenrikyo erkend werd als een onafhankelijke religie, werd Shinnosuke Nakayama aangeduid als de eerste Shinbashira, de spirituele en administratieve leider van Tenrikyo. Ook werden er hervormingen doorgevoerd in de Tenrikyo opleiding. Er ontstonden twee opleidingen: de Honka of de Hoofdopleiding, die één jaar duurde, en de Bekka of Speciale Opleiding, die 6 maanden duurde.
Door de felle onderdrukking in Japan, zochten vele missionarissen volgelingen in andere landen zoals Korea, Taiwan, de Verenigde Staten, Canada, Brazilië en Zuidoost Aziatische landen.
200px|thumb|right|Het hoofdkwartier van Tenrikyo in Tenri, Nara.Tijdens de Taishō periode kreeg Tenrikyo niet alleen de vrijheid om hun geloof te prediken, maar spoorde de staat hen ook aan om dit te doen. Het idee hierachter was om een sterkere sociale orde te krijgen door het samenbrengen van mensen. Door de verminderde staatscontrole, kon men opnieuw liederen zingen, die sinds 1896 verboden waren. In deze periode stichtte Tenrikyo ook een school, de Tenri Centrale Bibliotheek, de Tenri Basisschool en tal van andere onderwijsinstellingen. In 1925 waren er 2,172 Tenrikyo kerken. Een biografie van Nakayama Miki werd geschreven, de Ofudesaki werd officieel gepubliceerd en volgelingen konden beschikken over hun eigen exemplaren van alle geschriften.
Vanaf midden jaren 1930, werden religies opnieuw hard aangepakt. In deze periode beschuldigde de staat Tenrikyo valselijk van belastingontduiking, zodat de staat hun hoofdkwartier kon doorzoeken. Om erger te voorkomen, kondigde Tenrikyo in 1939 aan dat ze hervormingen gingen doorvoeren (Japans: kakushin) in overeenstemming met de eisen van de staat. Opnieuw moest men dus fel afwijken van de originele leer van Nakayama Miki. De staat dreigde ermee Tenrikyo te ontbinden wegens oneerbiedigheid tegenover de keizer en de staat. De hervormingen waren dus noodzakelijk voor het voortbestaan van de leer.
1945 - nu 200px|thumb|left|Tenri Ziekenhuis, een deel van het Oyasato-yakata complex.Op de dag dat Japan capituleerde, kondigde Tenrikyo onmiddellijk aan dat de originele leerstellingen en rituelen opnieuw ingevoerd werden. De Japanse naam voor deze restauratie is fukugen. De eerste stap van deze restauratie was het uitgeven van de Drie Geschriften. De Doctrine van Tenrikyo werd ook opnieuw uitgegeven, ditmaal gebaseerd op de originele geschriften zodat elke volgeling week hoe men een spiritueel leven kan leiden. De tweede stap was het bouwen van het Oyasato-yakata gebouwencomplex. Nakayama Miki had verkondigd dat "de Goddelijke Residentie 8 cho zal zijn". Elke zijde van het gebouw is 872 meter. De constructie begon in 1954. In totaal zal het complex 68 vleugels tellen, waarvan er momenteel 25 klaar zijn. Het doel van het complex is een model van het Joyous Life te bouwen in het Huis van God de Ouder dat als voorbeeld kan dienen om een Joyous Life te realiseren. De tweede Shinbashira bezocht tussen 1945 en zijn dood in 1967 veel landen waar hij de leer van Tenrikyo predikte.
In 1967 werd Nakayama Zenye de derde Shinbashira. In zijn onderricht gaf hij prioriteit aan "verrijking van de inhoud van de kerk". Op de dag van Nakayama Miki's 200ste verjaardag, werd Zenji Nakayama de vierde Shinbashira.
Vandaag de dag telt de religie zo'n 2 miljoen aanhangers, waarvan 1,75 miljoen in Japan zelf. Tenrikyo heeft in Japan 16,833 lokale kerken.
Doctrine Joyous Life Een Joyous Life (Japans: 陽気ぐらし, yōkigurashi) staat centraal in de leer van Tenrikyo. Men beschouwt het lichaam als iets dan men van God leent en men enkel controle over de geest heeft. Een Joyous Life realiseren wil zeggen dat men leeft met een gespiritualiseerde en blije geest. Zaken zoals hebzucht en egoïsme worden gezien als ‘stof’ dat men uit de geest moet ‘vegen’. Men moet dus de geest zuiveren zodat men een leven zonder zorgen en zonder moeilijkheden kan leiden. Mensen moeten elkaar helpen, zachtaardig zijn en een grote dankbaarheid aan Tenri-Ō-no-Mikoto tonen. Op individueel niveau kan men in principe eender waar en wanneer een Joyous Life bereiken. Op wereldniveau een Joyous Life bereiken, wil zeggen dat iedereen ter wereld een gespiritualiseerde geest heeft.
Joyous acceptance Joyous acceptance (Japans: たんのう, tannō) moet ons helpen omgaan met negatieve situaties. Men accepteert de situatie waarin men zich bevindt en bekijkt ze met een positieve houding die voortkomt uit het geloof in Tenri-Ō-no-Mikoto. Men kan een situatie positief bekijken omdat men beseft dat men slechts kan leven omdat Tenri-Ō-no-Mikoto ons leven heeft geschonken. Een negatieve gebeurtenis is dus een kans voor spirituele groei, omdat men er positief mee kan omgaan dankzij tanno. Joyous acceptance brengt tevredenheid en voldaanheid in onze geest.
True sincerity Wanneer de tanno vast zit in de geest, bereikt men True Sincerity. Dit wil zeggen dat men de wil van Tenri-Ō-no-Mikoto foutloos ervaart en de spirituele groei compleet is. De bekommernis om het zelf is vervangen door een bekommernis voor de ander. Het eigenbelang wordt opzij geschoven en men werkt vooral voor anderen.
In Tenrikyo staat het bereiken van "yoki yusan" of "yoki gurashi" centraal. Hiermee wordt bedoeld dat men op de aarde een leuk leven moet leiden zonder enige vorm van hebberigheid, egoïsme, haat, angst of arrogantie. Er ligt een nadruk op het doen aan liefdadigheid.
Belangrijke kernwoorden Yo (陽) is "positief", nagenoeg dezelfde betekenis als Yang in het Chinese Yin en Yang. Ki (氣) is "geest" of "energie", nagenoeg dezelfde betekenis als Qi in Chinees. Yusan (遊山) is "een uitje naar de bergen" (letterlijk: excursie), hiermee wordt bedoeld dat men er vaak op uit moet trekken. Gurashi (暮) is "levensonderhoud", hiermee wordt bedoeld dat men 'van dag tot dag' moet leven. In Tenrikyo gelooft men in één god, namelijk Tenri-O-no-Mikoto, (God de ouder) "Goddelijke Koning van Hemelse Reden". Reïncarnatie maakt een deel uit van de religie, maar hier ligt niet de nadruk op zoals in het Hindoeïsme.
Geschriften Punt van het Penseel